Ժուռնալիստների Ասպարեզ ակումբ

 


Ասպարեզ Հանդես
Հետազոտությունները
Հանրային կապեր

ԶԼՄ եւ լրագրողներ

Գյումրի
Գործընկերներ
Ասպարեզ Միավորում
Մեր մասին

Արխիվ


ՈՒՇԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆ

ՈՐՈՆՎՈՒՄ Է



www.wikileaks.ch





Հետաքննող լրագրողների ընկերակցություն






ԱԶԱՏՈՒԹՅՈՒՆ ՌԱԴԻՈԿԱՅԱՆ


Ամերիկայի Ձայն















www.sosi-tv.com

ԿԱՊԱՆ



ԵՐԿԻՐ ՄԵԴԻԱ ՀԸ


ՌՈՒՍԹԱՎԻ-2

ՎՐԱՍՏԱՆ


Ամենահրատապը

Վրաստանից













Խոսքի ազատության պաշտպանության

կոմիտե


Երեւանի մամուլի ակումբ


Թրանփարենսի Ինթերնեյշնլ

Հակակոռուպցիոն կենտրոն


Գործընկերություն հանուն բաց հասարակության


Շիրակի դպրոցները


Մենք պլյուս ՀԿ





hit counter

Stats



Մեր օրերի վարպետ Մկրտչի ոչ եռանկյունաձեւ դարբնոցը

 

20 | 09 | 2011 | 17:45 | Ակնարկ

 

Մետաղակտորների ու ձողերի անկանոն կտորներ, զարդանախշվող կիսավարտ դարպաս ու պատրաստի բազրիքների տեսականի: Սա դարբնոցի միայն առաջին տպավորությունն էԱպա բոցկլտացող քուրա, այն անմար պահելու համար ածուխ  ու երեւակայություն` անթիվ, անհամար

 

Այսպիսին է վարպետ Մկրտչի դարբնոցը: Չէ, խոսքը բնավ էլ հայտնի ֆիլմի 5 Մկրտիչներից որեւէ մեկի մասին չէ, ոչ էլ նրանց եռանկյունի դարբնոցի: Նա մեր օրերի դարբինն է` իր քառանկյուն դարբնոցով: Ու հնագույն արհեստի ավանդներն այս տոհմում էլ ամուր հիմքեր ունեն: Արհեստի հմտությունները պապերից անցել է որդիներին ու թոռներին, օրեցօր ծաղկել ու կատարելագործվել: Ընտանեկան դարբնոցն այսօր ավելի քան 60 տարվա պատմություն ունի:

 

-Հայրս Գյումրիում շատ հայտնի էր: Հովհաննես էր անունը: Էն ժամանակ  ինքն էր ու մեկել մի քանիսը: 11 տարեկան էի, երբ հայրս գնացել էր Լենինգրադ` Էրմիտաժի լուստրը սարքելու,- հիշում է նա ու շտապում ավելացնել,-շա՜տ երկար էր, մոտավորապես 11 մետր:

 

Դարբնությունը դեռեւս հնագույն ժամանակներից մարդու մշտական ուղեկիցն է եղել: Մետաղների պաշտամունքը` որպես ուժի ու ամրության խորհրդանիշ, գալիս է վաղնջական ժամանակներից: Հայկական դիցաբանությունում դրա լավագույն օրինակը Մասիսի վիհերում շղթայված Արտավազդ արքայի մասին լեգենդն է, երբ դարբինները կռում ու ամրացնում էին շղթաները` չար ոգին վիհում հավերժ փակված տեսնելու ձգտումով: Մարդկության պատմության հետագա ընթացքում էլ դարբնագործությունն իր տեղն է գտել` որպես երկրագործության հիմք: Իսկ 19-դարից Գյումրին հռչակվել է որպես Անդրկովկասի դարբնագործության կենտրոն` դարբինների իր հայտնի գերդաստաններով:

 

Վերջին ժամանակներում հատկապես մեծ է գեղարվեստական դարբնագործության պահանջարկը: Կռած մետաղե գեղարվեստական հորինվածքները բավականին բարձր են գնահատվում մեր օրերում: Վարպետ Մկրտչի խոսքերով` լավ պատրաստված դապասը մոտ 3000-5000 դոլար արժե: Ու եթե նախկինում ժողովրդական արհեստի այս տեսակ արտադրանքը հասանելի էր բոլորին, ապա հիմա այն դարձել է բացառապես ունեւոր խավի մենաշնորհը:

 

-Ըսիկ շատ բարդ արհեստ է, ինչքան էլ տարիքդ առնիս, գործ էնես, մեկ է, էլի տեղ կա սորվելու: Չնայած էս արհեստով զբաղվող ջահելները հմի շատ են շատըցել: Բայց դե իրանց էրածը էն չէ,-վստահեցնում է զրուցակիցս:-Երկրաշարժից առաջ էս արհեստը մենակ Լեննագանում էր զարգացած, բայց հմիմենակ Մոսկվայում 150-ից ավել արհեստանոց կա.հմի շատ-շատ են ու բոլորն էլ հայեր

 

Ճիշտ այնպես, ինչպես Եռանկյունու հայտնի հերոսներն էին երկաթի հետ կռում ու կոփում մարդկային կամքն ու առնականությունը, այնպես էլ մեր օրերի վարպետ Մկրտիչը 1978 թվականից ի վեր բոցկլտացող քուրայի մոտ տաքացնում ու մուրճի հարվածներով մշակում է երկաթե ձողերը, դրանց ձեւ ու չափ տալիս: Բայց ամեն ինչ նախ  սկսվում է պատվիրատուի ցանկությունից, տեղանքի ուսումնասիրությունից ու չափագրումներից: Հետո ընտրում են նախշերը, նախնական գծագրում կատարում ու անցնում գործի: Առանձին-առանձին պատրաստված նախշերն արդեն պատրաստի վիճակում ամրացվում են հիմքին:

 

Ձիթողցյանների թանգարանի ճաղերի մի մասն ու դարպասը, Կայարանի եւ Սուրբ Հակոբ Մծբնեցի եկեղեցու ջահերըու էլի շատ ու շատ աշխատանքներ հենց վարպետ Մկրտչի ստեղծագործական երեւակայության ու մտքի սրության արտահայտություններն են: Նաեւ բազմաթիվ գեղարվեստական կերտվացքներ` մոմակալներ, ճաղաշարեր, քիվեր, երկաթյա սեղան-աթոռներ...

 

Ժամանակակից դարբնագործությունն այսօր մի կարեւոր առանձնահատկություն ունի. դա մետաղի սակավ գործածությունն է, ինչը աշխատանքին հաղորդում է թեթեւություն, իսկ տարբեր գունանյութերով դրանք ավարտուն տեսքի բերելը այս արհեստի նոր առանձնահատկություններից է:

 

Հորից ժառանգած արհեստին այսօր մեծ սիրով իր տղաներն են տեր կանգնել: Վարպետ Մկրտչի 2 որդիներն ուսանել են Գյումրու մանկավարժական ինստիտուտի նկարչական բաժնում, որպեսզի երկաթե նախշերի ընտրությունն ավելի հմուտ ու մասնագիտորեն կատարեն:

 

Որքան էլ մեր հերոսը հայտնի վարպետ Մկրտիչների հետ առնչություն չունի, բայց ֆիլմի նկարահանումը ուղղակի կամ անուղղակի կերպով կապվել է թե´ իր հոր, թե´ դարբնոցի հետ:

 

Սկզբում ֆիլմը ցանկացել են նկարահանել իրենց դարբնոցում, բայց քանի որ այն նոր էր վերանորոգվել, որոշում են նորը կառուցելհատուկ ֆիլմի համար ու նկարահանումից հետո էլ քանդել են:  Ու նաեւ նրա հայրն է դերասաններին ու ռեժիսորին արհեստի նրբություններն ու առանձնահատկությունները սովորեցրել: Հայտնի դերասանի հետ կապված դրվագն էլ ֆիլմում հոր պատմածներից շատ հստակ է հիշում.

 

-Ֆռունզիկը չայ խմելու ժամանակ երկաթը տաքցրել է ու մտցրել բաժակի մեջ: Ուզեցել է հին գյումրեցիների նման չայը տաքցնե, բայց ըդիկ ճիշտ չէ, էլի, շատ անդուր համ կունենա: Ու պապաս ըդոր համար իրան նկատողություն կենե:

 

Դարբնոցից թեեւ ահագին հեռացել էի, բայց մուրճերի ձայները շարունակում էին ազդարարել արվեստ դարձած արհեստի գործերի ծնունդը, ու  հեռվից հազիվ նշմարելի լսեցի վարպետ Մկրտչի ձայնը.

 

-Վահե, կրակի մեջ ածուխ լից, կմարի

 

Մարինե Պետրոսյան


2011

հունվար

փետրվար

մարտ

ապրիլ

մայիս

հունիս

հուլիս

օգոստոս        
 

2010

հունվար

փետրվար-մարտ

ապրիլ

մայիս-հունիս

հուլիս-օգոստոս-սեպտեմբեր

հոկտեմբեր-նոյեմբեր-դեկտեմբեր

 

www.asparez.am կայքի արխիվը

2009

հունվար

փետրվար

մարտ

ապրիլ-մայիս-հունիս

հուլիս

օգոստոս, սեպտեմբեր, հոկտեմբեր, նոյեմբեր

դեկտեմբեր

 

2008

հունվար

փետրվար

մարտ

ապրիլ

մայիս

հունիս

հուլիս

օգոստոս

սեպտեմբեր

հոկտեմբեր

նոյեմբեր

դեկտեմբեր

 

2007 1 հունվարի-3 հոկտեմբերի

2007 3 հոկտ-31 դեկտեմբերի

2006 թվական

2005 թվական

2004 թվական


 

 

 

Ինտերնետային կայքի հետ կապված բոլոր առաջարկություններով կապվեք levon@asparez.am  հասցեով:

Copyright 2004-2011, Ժուռնալիստների Ասպարեզ ակումբ հասարակական կազմակերպություն:

Կայքը թարմացվել է Գյումրու Հիմնական Ժամանակով (ԳՀԺ-GST) 2011 թվի սեպտեմբերի 20-ին, ժամը 17:50:00-ին (GMT = 13:50:00)

Կայքի այցելությունների վիճակագրություն.

hit counter